Dzieci, polecamy, Rodzice

Pojawienie się rodzeństwa. Jak przygotować starszaka?

5 lutego 2016
Pojawienie się rodzeństwa to dla starszaka nie lada wyzwanie. Jak zatem najlepiej przygotować dziecko do roli starszego brata czy siostry? Jak wspierać dzieci w budowaniu trwałej więzi? Zgodne rodzeństwo to marzenie każdej z mam, która ma więcej niż jedno dziecko. Nie jest tajemnicą, że nawet w najbardziej kochających się rodzinach dochodzi do sprzeczek czy prawdziwej niezgody wśród dzieci. Co zatem zrobić, gdy dopada nas kryzys rodzicielstwa, gdy czujemy się oceniani za to, jak zachowują się nasze dzieci? Po pierwsze przyznać przed samym sobą, że bycie rodzicem to naprawdę niełatwe zadanie, a bycie rodzicem więcej niż jednego dziecka jest po prostu trudne. Nie ma jednej recepty na wychowanie dziecka, bo jak dobrze wiemy każde dziecko jest inne i do każdego dotrą inne argumenty i ćwiczenia. Możemy jednak przejść przez różne etapy rodzicielstwa względnie spokojnie i z sukcesami.

Jak przygotować dziecko na pojawienie się rodzeństwa? Jeśli wciąż czujesz się zagubiona i nie wiesz, czy postępujesz właściwie, nie bój się sięgnąć na półkę z poradnikami. Być może nauczysz się z nich wyłapywać własne błędy, być może nauczysz się jak postępować w sytuacjach, w których do tej pory darłaś włosy z głowy, a być może po prostu się upewnisz, że to w jaki sposób starasz się dotrzeć do własnych dzieci jest identyczne jak to, co właśnie teraz czytasz. I wtedy szczerze sobie pogratuluj!

Jak wiecie, ja zawierzam głównie własnej intuicji. Bywa, że sceptycznie podchodzę do rad, myśląc że ja przecież wiem najlepiej czego potrzebują moje dzieci. W wielu kwestiach tak jest faktycznie. Jednak po przeczytaniu poradnika, który mam przed sobą wysnułam zaskakujące wnioski. Po pierwsze, cieszę się, że w większości się zgadzam z autorką i wiele z jej metod wprowadziłam do swojego domu, nim miałam w ogóle pojęcie o istnieniu tej książki. Po drugie zaskoczyło mnie to, że to, co wydaje mi się nie do zniesienia w tych gorszych chwilach zachowaniach moich dzieci to nic tak naprawdę strasznego, okazuje się, że to całkiem normalne zjawisko :). Po trzecie zamierzam wprowadzić niektóre z podpowiedzi, których nie stosowałam, a które wydają się bardzo sensowne. Zawierzyłam tej książce, bo naprawdę jej treść jest mi dziwnie znajoma i spójna. Z moim życiem. Z moim patrzeniem na wychowywanie małego człowieka. Jeśli czujesz się zagubiona i czasem zachowania dzieci Cię przerastają, przeczytaj tą książkę. Zapewniam Cię, nie będzie to zmarnowany czas.

To, co mi się bardzo spodobało w poradniku „Zgodne rodzeństwo, jak wspierać dzieci w budowaniu trwałej więzi”, to to, że zaczynamy od początku. Zawsze uważałam, że samo przygotowanie dziecka na rodzeństwo już ma znaczenie na jego przyszły kontakt z bratem czy siostrą. Wiele razy odpowiadałam w mailach, czy komentarzach na pytania dotyczące pojawienia się nowego dziecka w rodzinie, pomagałam rozwiać wątpliwości co do prezentów przynoszonych maleństwu przez bliskich, tak by starsze dziecko nie poczuło się odrzucone, dzieliłam się własnym doświadczeniem zdobytym na przestrzeni kilku ciąż i kilku starszych braci. Okazuje się, że moje rady były właściwe. Wiele razy prosiłyście mnie o radę : jak przygotować dziecko na pojawienie się rodzeństwa? Uczyłam się metodą prób i błędów jak być najlepszą matką swoich dzieci, wyciągałam wnioski, dzieliłam się tym, co przynosi sukces wychowawczy.

Recenzując poradnik, przytoczę Wam kilka przykładów z książki. Wybrałam te mi bliskie, które stosowałam i które absolutnie się sprawdziły w budowaniu relacji między moimi dziećmi. Jak przygotować dziecko na pojawienie się rodzeństwa? Czy w ogóle należy?

Czy dziecko powinno mieć wpływ na pojawienie się rodzeństwa?

Znam przynajmniej jedną parę, która sugerowała się tym, co w tym temacie ma do powiedzenia starsze dziecko. Wydawało mi się to co najmniej dziwne, choć starałam się też zrozumieć przesłanki rodziców. Okazuje się, że miałam rację sądząc, że ta decyzja powinna dotyczyć wyłącznie rodziców. Oto co czytam w poradniku:

Istnieje co najmniej kilka powodów, dla których rodzice nigdy nie powinni pytać dziecka, zwłaszcza jedynaka, o to, czy chce mieć brata czy siostrę. Pytając o to dziecko, a potem kierując się jego opinią, obarczasz je wielką odpowiedzialnością. Ono już zawsze, zwłaszcza w trudnych chwilach, będzie się zastanawiać nad tym, czy podjęło właściwą decyzję. Pojawienie się w rodzinie jednego dziecka, czy też całej gromadki wynika zazwyczaj z gotowości rodziców do dawania, dzielenia się swym czasem i miłością, ich gotowości do bycia odpowiedzialnymi za drugiego człowieka. Decyzja ma należeć do nich, więc to oni poniosą wszelkie koszty emocjonalne z nią związane. Obarczanie nim nieświadomego dziecka jest nieuczciwe.

Pytanie dziecka o rodzeństwo może wywołać lub podsycać wiele konfliktów. Obarczanie dziecka współodpowiedzialnością za pojawienie się siostry lub brata jest niesprawiedliwe.

Pytania, które powodują wrogość. 

Gdy dziecko dowiaduje się, że pojawi się rodzeństwo, budzi to w nim wiele – nierzadko całkowicie sprzecznych – emocji. Mogą to być ciekawość, strach, zniecierpliwienie. Pojawia się także radość, lecz zazwyczaj to tylko jedno z uczuć. Tymczasem dorośli często oczekują, że dziecko będzie się wyłącznie cieszyć. Należy pamiętać, że dziecko rzadko ma ochotę dzielić się z kimś czasem, jaki rodzice poświęcają wyłącznie jemu, ich miłością i zainteresowaniem. To, na co jest gotowe zgodzić się wobec siostry czy brata, których widzi i dotyka, z którymi czuje się związane, wydaje mu się niepojęte wobec rodzeństwa, które dopiero ma się pojawić.

  • Nie zmuszaj dziecka, by okazywało radość z pojawienia się nowego członka rodziny.
  • Nie stawiaj pytań sugerujących odpowiedź.
  • Porozmawiaj z dzieckiem o jego obawach dotyczących przyszłego rodzeństwa.

Trudne emocje dziecka:

Dziecko podczas oczekiwania na rodzeństwo bardzo potrzebuje rozmowy z dorosłym. Niezwykle ważne jest dla niego to, by mogło podzielić się swymi lękami i oczekiwaniami, opowiedzieć o dręczących je wątpliwościach i nie zostać za nie ocenionym. Należy zaakceptować emocje dziecka, nawet wtedy, gdy nie będą one dla nas zrozumiałe, będą raniły, czy budziły obawy. Niezależnie co w danej chwili powiesz, nie jesteś w stanie zmienić tego, co czuje mały człowiek. Wsparcie i akceptacja, jakie otrzyma od ciebie sprawią, iż poczuje się lepiej. Jego lęk stanie się mniejszy właśnie dlatego, że jest pewny twojej miłości i akceptacji. To zaś sprawi, że z większą radością będzie oczekiwał narodzin rodzeństwa. Jeśli zaczniesz negować emocje dziecka, przekonywać, że powinno czuć coś innego, to zamknie się w sobie. Wzbudzi to w nim przekonanie, ze go nie rozumiesz, że ono samo jest złe, gdyż nie spełnia twoich oczekiwań, albo że ty jesteś zła, bo oczekujesz czegoś innego. Jedynym sposobem na trudne emocje jest ich przyjęcie i zaakceptowanie. Tylko w ten sposób pomożesz dziecku uporać się z nimi.

Bardzo podobają mi się zawarte w poradniku przykłady tłumaczenia dziecku różnych sytuacji. Zobaczcie jak opisane jest tłumaczenie, że gdy narodzi się maluszek, twojej miłości dla starszego również nie zabraknie. Jak przygotować dziecko na pojawienie się rodzeństwa? Może posłuż się tym przykładem, by uspokoić jego obawy:

Z miłością jest tak jak z wodą z kranu. Kiedy cię urodziłam, pokochałam cię ponad wszystko. Wyglądało to tak, jakbym nalała wody z kranu do szklanki po sam brzeg. Kiedy urodzi się twój braciszek, nie będę przelewać wody z twojej szklanki, ponieważ jej w kranie nigdy nie zabraknie, więc mogę nią napełnić kolejne naczynie. Mojej miłości do ciebie jest tyle samo co poprzednio, a przecież mocno kocham też twojego braciszka. Naszej miłości nic nie zmieni i nikt nie może ci jej odebrać.

W tym wypadku warto być szczerym i nie zapewniać dziecka, że nic się nie zmieni. Lepszym rozwiązaniem jest rozmowa o tym, co jest dla niego najważniejsze, z czego za żadne skarby świata nie chciałoby zrezygnować, i zapewnić je, że na to zawsze znajdzie się czas.

W poradniku czytamy dalej, że innym źródłem lęku może być dla dziecka konieczność dzielenia się wszystkim, zwłaszcza zabawkami. Czytamy jak zapewnić dziecko, że nie będzie to takie straszne jak mu się wydaje i że będzie mógł zachować należną sobie władzę. Czytamy, że aby dziecko było w stanie razem z nami oczekiwać z radością na rodzeństwo, poświęcić musimy mu tyle uwagi, ile tylko możemy, pracować musimy nad naszą relacją, rozmawiać, bawić się. Jak przygotować dziecko na pojawienie się rodzeństwa?

  • Nigdy nie zaprzeczaj emocjom dziecka.
  • Wysłuchaj tego, co ono czuje, bez komentowania.
  • Lęk przed nieznanym, jakim jest narodzenie się kolejnego potomka, to całkowicie normalna reakcja u wszystkich członków rodziny.

Warto włączyć dziecko w przygotowania na przyjęcie nowego członka rodziny.

Gdy dziecko już się narodzi:

Bardzo ważne są pierwsze dni dla nawiązania więzi między rodzeństwem! Niemowlę, gdy pojawi się w domu, potrzebuje głównie trzech rzeczy – jedzenia, czystej pieluszki i bliskości mamy. Natomiast starsze dziecko bardzo w tym czasie potrzebuje uwagi i zapewnień, że rodzice nie przestali je kochać, a młodszy domownik nie odebrał należnego mu miejsca. Dla starszego dziecka „dzielenie się” mamą jest łatwiejsze, gdy nie musi oddawać jej całej.

Pamiętaj, że pojawienie się rodzeństwa, to nie jest dobry czas na „wychowywanie” starszaka. Jeśli dziecko wtedy staje się „trudne”, to często oznacza, że nie może się pogodzić z zachodzącymi zmianami. Wówczas „wychowywanie” może jedynie pogłębić kryzys. Nie wprowadzajmy wtedy zmian, takich jak przeniesienie dziecka ze swojego łóżka do własnego łóżeczka itp. Każda z nowości wywołuje stres, a także poczucie odrzucenia, za które obwinia ono niemowlę.

 Jak może zachować się starszak?

Pojawienie się maluszka może być przyczyną wielu dziwnych zachowań. Niekiedy trudnych, irytujących, innym razem budzących niepokój. Może pojawić się agresja. Samodzielne dzieci mogą nagle potrzebować pomocy przy błahych czynnościach. Dobrze w takich sytuacjach pokazać starszakowi zalety tego, ze jest już „duży” i pomóc mu odkryć przywileje z tym związane.

  • Regres zachowań starszego dziecka jest normą, nie wyjątkiem.
  • Im dziwniej zachowuje się starszak, tym bardziej potrzebuje wsparcia i zrozumienia.
  • Agresja starszego dziecka jest przejawem jego bezradności wobec sytuacji, która go przerasta.

Dalej w poradniku czytamy o sposobach pomocy radzenia sobie starszakowi. O tym jak pokazać dziecku nasze wsparcie i akceptację. Czytamy o tym, że podstawowym warunkiem umożliwiającym stworzenie więzi między dwojgiem ludzi jest przebywanie razem, nie można stworzyć trwałych relacji na odległość. Aby dzieci mogły zżyć się ze sobą, muszą wiele czasu spędzać wspólnie. Nie można zamykać noworodka w osobnym pokoju.

Musisz się podzielić!

Zmuszanie do dzielenia się nie prowadzi do budowania pozytywnych odczuć względem osoby, której musi się oddać daną rzecz. Zmusić dziecko do dzielenia się wbrew jego woli to tak, jakby odebrać mu siłą coś najcenniejszego i oddać komuś innemu. Przypomnij sobie sytuacje, w których dzieliłaś się swoimi rzeczami. Jak się czujesz, gdy ktoś używa twojego komputera, telefonu czy samochodu? Czy jesteś skłonna dzielić się swoimi ulubionymi przedmiotami? Jak się czujesz, gdy pożyczone rzeczy wracają do ciebie w nieco gorszym stanie, niż gdy były użyczane?

Dalej w poradniku możemy przeczytać o sposobach, w jaki sposób wybrnąć z niewygodnych sytuacji, a także o tym dlaczego nie można porównywać ze sobą dzieci, w jaki sposób dzieci chwalić i czy należy karać. Wiele naprawdę cennych wskazówek, wartych zapamiętania.

„Zgodne rodzeństwo. Jak wspierać dzieci w budowaniu trwałej więzi”. Tu znajdziesz odpowiedź na wiele nurtujących cię pytań. Fajny, przejrzysty poradnik.

Wydawnictwo Edgard  o Was zadbało i wkrótce ogłoszę konkurs, w którym do wygrania będą ciekawe książki :).

pojawienie się rodzeństwa.jpg

Podobne wpisy

3 komentarze

  • Reply Bożena 5 lutego 2016 at 15:36

    Oj, będzie już ze dwa lata, jak podobny pisałam, jednak my wielomatki mamy podobne myśli :*

    http://www.mama-trojki.pl/2014/12/jak-przygotowac-dziecko-na-modsze.html

  • Reply Marionetka Mody 8 lutego 2016 at 10:39

    Bardzo mądre i przydatne doświadczenia. Mam nadzieję, że za te x lat będzie mi dane do nich wrócić.

  • Reply Królowa Karo 8 lutego 2016 at 17:56

    U mnie na rodzeństwo dla juniora na razie się nie zanosi, ale też się w stosunku do niego kierują intuicją i ta mnie jeszcze nie zawiodła.

  • Leave a Reply